وقتی قرار است برای یک کسب‌وکار سایت طراحی شود، معمولاً صاحب کسب‌وکار می‌داند چه چیزهایی می‌خواهد.

لوگوی برند باید کجا باشد، چه خدماتی نمایش داده شود، چه رنگ‌هایی استفاده شود، چه امکاناتی داشته باشد و حتی گاهی اینکه هر بخش دقیقاً کجای صفحه قرار بگیرد.

همه این‌ها مهم هستند، اما یک سؤال مهم‌تر وجود دارد:

سایت شما قرار است برای خودتان جذاب باشد یا برای مشتری‌ای که وارد آن می‌شود؟

خیلی وقت‌ها یک سایت دقیقاً مطابق چیزی که صاحب کسب‌وکار می‌خواسته طراحی می‌شود، اما وقتی کاربر وارد آن می‌شود، نمی‌داند از کجا شروع کند، چه چیزی را ببیند یا قدم بعدی چیست.

اینجاست که تفاوت بین یک سایت صرفاً زیبا و یک سایت کاربردی مشخص می‌شود.

وقتی سایت را از نگاه خودمان طراحی می‌کنیم چه اتفاقی می‌افتد؟

طبیعی است که درباره کسب‌وکار خودمان اطلاعات زیادی داشته باشیم.

اسم خدمات را می‌دانیم، محصولات را می‌شناسیم، اصطلاحات تخصصی را متوجه می‌شویم و می‌دانیم هر بخش سایت چه کاربردی دارد.

اما مشتری چنین اطلاعاتی ندارد.

او برای اولین بار وارد سایت شده و احتمالاً فقط چند ثانیه وقت دارد تا بفهمد اینجا دقیقاً چه چیزی پیدا می‌کند.

مثلاً ممکن است شما در صفحه اصلی، چندین خدمت مختلف را معرفی کرده باشید و از نظر خودتان همه‌چیز کامل باشد.

اما کاربر دنبال یک چیز مشخص است:
«این کسب‌وکار می‌تواند مشکل من را حل کند یا نه؟»

اگر جواب این سؤال را سریع پیدا نکند، احتمال زیادی دارد که صفحه را ببندد و سراغ گزینه بعدی برود.

مشتری وقتی وارد سایت می‌شود دنبال چه چیزی است؟

قرار نیست کاربر همه بخش‌های سایت را ببیند.

معمولاً با یک هدف مشخص وارد می‌شود.

ممکن است دنبال قیمت یک محصول باشد، بخواهد نمونه‌کارها را ببیند، درباره یک خدمت اطلاعات بگیرد، شماره تماس را پیدا کند یا مستقیماً خریدش را انجام دهد.

پس یکی از اولین کارهایی که در طراحی سایت باید انجام شود، شناخت مسیر کاربر است.

مثلاً اگر سایت شما خدماتی است، کاربر باید بتواند به‌راحتی بفهمد:

  • چه خدماتی ارائه می‌کنید؟
  • این خدمات مناسب چه کسانی هستند؟
  • چه مشکلی را برای مشتری حل می‌کنند؟
  • نمونه‌کار یا سابقه‌ای برای دیدن وجود دارد؟
  • چطور می‌تواند با شما ارتباط بگیرد؟

اگر برای پیدا کردن جواب این سؤال‌ها مجبور باشد چند صفحه مختلف را باز کند، احتمالاً ساختار سایت نیاز به بازنگری دارد.

سایت خوب لازم نیست همه چیز را به کاربر نشان دهد

یکی از اشتباهات رایج این است که فکر کنیم هرچه اطلاعات بیشتری داخل سایت قرار دهیم، سایت کامل‌تر است.

در حالی که اطلاعات زیاد، اگر درست دسته‌بندی نشده باشند، می‌توانند کاربر را سردرگم کنند.

فرض کنید وارد یک فروشگاه اینترنتی شده‌اید و در همان صفحه اول با ده‌ها دسته‌بندی، بنر، پیشنهاد، پاپ‌آپ و توضیح مختلف روبه‌رو می‌شوید.

احتمالاً اولین چیزی که به ذهنتان می‌رسد این نیست که «چه سایت کاملی!»؛ بیشتر احتمال دارد دنبال راهی برای پیدا کردن محصول موردنظرتان بگردید.

در طراحی سایت فروشگاهی، این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. کاربر باید بتواند محصول مورد نظرش را پیدا کند، مشخصات را بخواند، قیمت را ببیند و بدون دردسر مراحل خرید را طی کند.

برای همین در پروژه‌های طراحی سایت فروشگاهی در تهران یا هر شهر دیگری، فقط ظاهر فروشگاه مهم نیست؛ مسیر خرید هم باید تا جای ممکن ساده و قابل فهم باشد.

قبل از طراحی، مشتری خودتان را بشناسید

یکی از سؤال‌هایی که بهتر است قبل از شروع طراحی سایت جوابش را بدانید این است:

مشتری من چه کسی است؟

نه فقط از نظر سن و شغل و موقعیت جغرافیایی؛ بلکه از نظر نیاز و رفتار.

مثلاً اگر سایت شما برای یک شرکت خدماتی است، مشتری ممکن است قبل از تماس بخواهد نمونه‌کارهای شما را ببیند.

اگر فروشگاه اینترنتی دارید، شاید قیمت، مقایسه محصولات و شرایط ارسال برای کاربر مهم‌تر از معرفی طولانی برند باشد.

یا اگر خدمات تخصصی ارائه می‌کنید، شاید مشتری قبل از هر چیز بخواهد مطمئن شود شما تجربه انجام پروژه مشابه را دارید.

وقتی این تفاوت‌ها را بشناسید، طراحی سایت هم منطقی‌تر می‌شود.

صفحه اصلی را مثل ویترین کسب‌وکارتان ببینید

صفحه اصلی معمولاً اولین جایی است که کاربر با آن روبه‌رو می‌شود.

پس لازم نیست همه چیز را در آن قرار دهید.

بهتر است کاربر در همان بخش‌های ابتدایی بتواند بفهمد:

شما چه کاری انجام می‌دهید و چرا باید بیشتر درباره‌تان بداند؟

مثلاً به جای اینکه بالای صفحه فقط یک جمله کلی مثل «به مجموعه ما خوش آمدید» قرار بگیرد، بهتر است ارزش اصلی کسب‌وکار واضح‌تر بیان شود.

بعد از آن هم می‌توان کاربر را به سمت خدمات، محصولات، نمونه‌کارها یا هر بخشی که برای تصمیم‌گیری او مهم است هدایت کرد.

قرار نیست صفحه اصلی همه اطلاعات سایت را یکجا به کاربر بدهد؛ فقط باید مسیر درستی جلوی پای او بگذارد.

اگر کاربر نداند قدم بعدی چیست، سایت چه فایده‌ای دارد؟

یکی از مواردی که گاهی در طراحی سایت فراموش می‌شود، مشخص بودن اقدام بعدی کاربر است.

کاربر بعد از خواندن یک صفحه باید بداند چه کاری می‌تواند انجام دهد.

مثلاً:

مشاهده نمونه‌کارها
دریافت مشاوره
مشاهده محصولات
ثبت درخواست
تماس با ما

این دکمه‌ها قرار نیست صفحه را شلوغ کنند. اتفاقاً اگر درست و در جای مناسب استفاده شوند، کمک می‌کنند کاربر راحت‌تر تصمیم بگیرد.

البته این هم به معنی استفاده از دکمه‌های زیاد در تمام بخش‌های سایت نیست. هر صفحه باید هدف خودش را داشته باشد.

طراحی زیبا مهم است، اما کافی نیست

هیچ‌کس نمی‌گوید ظاهر سایت اهمیتی ندارد.

اتفاقاً ظاهر مناسب می‌تواند روی اولین برداشت کاربر از برند تأثیر زیادی داشته باشد.

اما اگر کاربر نتواند چیزی را پیدا کند، صفحه‌ها دیر باز شوند یا سایت در موبایل درست نمایش داده نشود، ظاهر زیبا به تنهایی مشکل را حل نمی‌کند.

به همین دلیل وقتی درباره طراحی سایت در شیراز یا هر جای دیگری صحبت می‌کنیم، بهتر است طراحی را فقط به رنگ و فونت و تصاویر محدود نکنیم.

ساختار سایت، تجربه کاربر، سرعت، نسخه موبایل و نحوه نمایش محتوا هم بخشی از طراحی هستند.

سایت را فقط برای دسکتاپ طراحی نکنید

امروز خیلی از کاربران از طریق موبایل وارد سایت می‌شوند.

پس اگر سایت روی لپ‌تاپ عالی باشد ولی در موبایل منوی نامرتب، متن‌های خیلی کوچک یا دکمه‌های سخت برای کلیک داشته باشد، بخشی از تجربه کاربر را از دست داده‌اید.

قبل از اینکه سایت را تحویل بگیرید، خودتان هم با موبایل وارد آن شوید.

چند صفحه مختلف را باز کنید و ببینید:

  • پیدا کردن منو راحت است؟
  • متن‌ها خوانا هستند؟
  • تصاویر درست نمایش داده می‌شوند؟
  • دکمه‌ها به‌راحتی قابل کلیک هستند؟
  • پیدا کردن اطلاعات تماس سخت نیست؟
  • خرید یا ثبت درخواست بدون دردسر انجام می‌شود؟

گاهی همین بررسی ساده، مشکلاتی را نشان می‌دهد که روی صفحه کامپیوتر اصلاً متوجهشان نمی‌شویم.

محتوای سایت هم باید از نگاه مشتری نوشته شود

فرض کنید شما در حوزه‌ای تخصصی فعالیت می‌کنید و سال‌ها تجربه دارید.

ممکن است برای توضیح خدماتتان از اصطلاحاتی استفاده کنید که برای خودتان کاملاً عادی هستند، اما مشتری اصلاً معنی آن‌ها را نداند.

محتوای سایت باید طوری نوشته شود که مخاطب احساس نکند برای فهمیدن خدمات شما نیاز به اطلاعات تخصصی دارد.

به جای اینکه فقط بگویید «چه خدماتی ارائه می‌دهیم»، بهتر است نشان دهید:

این خدمت چه مشکلی را حل می‌کند و برای چه کسی مناسب است؟

این تغییر ساده می‌تواند محتوای سایت را بسیار کاربردی‌تر کند.

سئو هم باید با نیاز کاربر هماهنگ باشد

سئو فقط این نیست که یک کلمه کلیدی را بارها در متن تکرار کنیم.

اگر مثلاً کسب‌وکاری در حوزه طراحی سایت شرکتی با وردپرس فعالیت می‌کند، بهتر است محتوای سایت واقعاً به سؤال‌ها و نیازهای کسی پاسخ دهد که به دنبال چنین خدمتی است.

کاربر احتمالاً می‌خواهد بداند:

وردپرس برای چه کسب‌وکاری مناسب است؟
هزینه طراحی چطور تعیین می‌شود؟
چه امکاناتی می‌توان به سایت اضافه کرد؟
سایت بعداً قابل توسعه هست؟
پشتیبانی چطور انجام می‌شود؟

وقتی محتوا برای کاربر مفید باشد، استفاده از کلمات کلیدی هم طبیعی‌تر می‌شود و قرار نیست متن را با تکرار یک عبارت خاص پر کنیم.

قبل از طراحی سایت، مسیر مشتری را روی کاغذ بیاورید

یک راه ساده برای اینکه بفهمید سایت واقعاً برای مشتری طراحی شده یا نه، این است که مسیر او را از ابتدا تا انتها تصور کنید.

مثلاً:

ورود به سایت → پیدا کردن خدمت یا محصول → بررسی اطلاعات → اعتماد به کسب‌وکار → اقدام

حالا از خودتان بپرسید:

در هر مرحله کاربر چه چیزی لازم دارد؟

اگر جواب این سؤال‌ها را پیدا کنید، خیلی از تصمیم‌های طراحی سایت هم راحت‌تر می‌شوند.

مثلاً متوجه می‌شوید کجا باید نمونه‌کار قرار بگیرد، کجا توضیحات بیشتری لازم است و کجا بهتر است کاربر را به تماس یا خرید هدایت کنید.

یک تست ساده قبل از تحویل سایت

اگر سایت تقریباً آماده است، آن را به کسی نشان دهید که اطلاعات زیادی درباره کسب‌وکار شما ندارد.

از او بخواهید بدون توضیح اضافه وارد سایت شود و فقط چند سؤال ساده بپرسید:

فکر کردی این سایت مربوط به چه کسب‌وکاریه؟

اگر بخوای از این مجموعه خرید یا خدمات بگیری، می‌دونی باید از کجا شروع کنی؟

پیدا کردن چیزی که دنبالش بودی راحت بود؟

اگر جواب‌هایی که می‌شنوید با چیزی که انتظار داشتید فاصله زیادی دارد، احتمالاً سایت هنوز از نگاه مشتری به اندازه کافی واضح نیست.

این تست ساده گاهی بیشتر از چند ساعت بررسی داخلی به شما اطلاعات می‌دهد.

چک‌لیست یک سایت مشتری‌محور

قبل از اینکه سایت را نهایی کنید، این موارد را بررسی کنید:

  • کاربر در چند ثانیه اول متوجه می‌شود کسب‌وکار شما چه کاری انجام می‌دهد؟
  • خدمات یا محصولات به‌راحتی قابل پیدا کردن هستند؟
  • مسیر خرید یا ثبت درخواست واضح است؟
  • اطلاعات تماس در جای مناسبی قرار گرفته؟
  • سایت در موبایل به‌درستی نمایش داده می‌شود؟
  • محتوای صفحات برای مخاطب قابل فهم است؟
  • تصاویر و المان‌های صفحه بیش از حد شلوغ نیستند؟
  • دکمه‌های مهم به‌راحتی پیدا می‌شوند؟
  • سرعت صفحات قابل قبول است؟
  • ساختار سایت برای توسعه و سئو در آینده مناسب است؟

اگر بیشتر جواب‌ها «بله» است، احتمالاً مسیر طراحی را از زاویه کاربر هم بررسی کرده‌اید.

جمع‌بندی

سایت قرار نیست فقط چیزی باشد که صاحب کسب‌وکار از دیدنش لذت ببرد.

قرار است برای کسی ساخته شود که وارد سایت می‌شود و یک نیاز مشخص دارد.

ممکن است شما بهترین خدمات، محصولات یا نمونه‌کارها را داشته باشید، اما اگر کاربر نتواند آن‌ها را راحت پیدا کند، بخش زیادی از ارزش سایت دیده نمی‌شود.

به همین دلیل در طراحی سایت، بهتر است قبل از اینکه بپرسیم:

«سایت چه شکلی باشد؟»

اول بپرسیم:

«مشتری وقتی وارد سایت می‌شود، چه چیزی لازم دارد؟»

این تغییر نگاه، هم روی ظاهر سایت تأثیر می‌گذارد، هم روی ساختار، محتوا، سئو و حتی امکاناتی که برای آن در نظر می‌گیریم.

فرقی نمی‌کند برای کسب‌وکارتان به دنبال طراحی سایت در شیراز باشید، یک سایت شرکتی با وردپرس بخواهید یا قصد راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی و طراحی سایت فروشگاهی در تهران را داشته باشید؛ نقطه شروع یک سایت خوب، شناخت درست مشتری است.

سوالات متداول

سایت مشتری‌محور یعنی چه؟

سایت مشتری‌محور سایتی است که ساختار، محتوا و امکانات آن بر اساس نیاز و رفتار کاربر طراحی شده باشد. یعنی کاربر بتواند بدون سردرگمی اطلاعات مورد نیازش را پیدا کند و به اقدام بعدی برسد.

آیا ظاهر سایت مهم نیست؟

چرا، ظاهر سایت مهم است و روی برداشت اولیه کاربر از برند تأثیر می‌گذارد. اما ظاهر به تنهایی کافی نیست و باید در کنار کاربردپذیری، سرعت، نسخه موبایل و ساختار مناسب قرار بگیرد.

چطور بفهمیم سایت برای مشتری طراحی شده یا نه؟

می‌توانید سایت را به فردی نشان دهید که اطلاعاتی درباره کسب‌وکار شما ندارد و از او بخواهید یک کار مشخص مثل پیدا کردن یک خدمت، محصول یا راه ارتباطی را انجام دهد. اگر برای انجام این کار سردرگم شود، احتمالاً مسیر کاربر نیاز به اصلاح دارد.

آیا سایت شرکتی با وردپرس می‌تواند مشتری‌محور باشد؟

بله. در طراحی سایت شرکتی با وردپرس هم می‌توان ساختار سایت را بر اساس نیاز مخاطب طراحی کرد. وردپرس فقط ابزار اجرای سایت است؛ نحوه طراحی ساختار، محتوا و تجربه کاربر اهمیت بیشتری در این موضوع دارد.

آیا مشتری‌محور بودن سایت روی سئو هم تأثیر دارد؟

به شکل مستقیم نمی‌توان گفت هر سایت مشتری‌محور حتماً رتبه بهتری می‌گیرد، اما ساختار واضح، محتوای مفید، سرعت مناسب و تجربه کاربری بهتر می‌توانند در کنار سایر عوامل سئو به عملکرد سایت کمک کنند.