تا چند وقت پیش، وقتی کسی دنبال یک محصول یا خدمات خاص بود، اولین کاری که می‌کرد جست‌وجو در گوگل بود. چند سایت مختلف رو باز می‌کرد، قیمت‌ها و خدمات رو مقایسه می‌کرد و در نهایت تصمیم می‌گرفت. اما حالا این روند کم‌کم در حال تغییره.

ابزارهایی مثل ChatGPT، Gemini و Perplexity باعث شدن خیلی از کاربران به‌جای جست‌وجوی چندباره در گوگل، سؤالشون رو مستقیماً از هوش مصنوعی بپرسن و جواب آماده بگیرن.

مثلاً کسی که قصد راه‌اندازی یک فروشگاه اینترنتی رو داره، ممکنه از هوش مصنوعی بپرسه: «برای طراحی سایت فروشگاهی چه شرکتی رو پیشنهاد می‌کنی؟» یا «برای شروع فروش اینترنتی به چه امکاناتی نیاز دارم؟»

در این شرایط، هوش مصنوعی اطلاعات مختلفی رو بررسی می‌کنه و ممکنه چند سایت یا کسب‌وکار رو به کاربر معرفی کنه. همین موضوع باعث شده حضور در پاسخ‌های هوش مصنوعی به یکی از دغدغه‌های جدید صاحبان کسب‌وکار تبدیل بشه.

اما چرا اسم بعضی کسب‌وکارها در این پاسخ‌ها دیده می‌شه و بعضی سایت‌ها هیچ سهمی از این فضا ندارن؟ آیا فقط سایت‌هایی که رتبه خوبی در گوگل دارن انتخاب می‌شن یا عوامل دیگه‌ای هم تأثیر دارن؟

در این مقاله می‌خوایم بررسی کنیم چه چیزهایی روی دیده‌شدن سایت در پاسخ‌های هوش مصنوعی تأثیر می‌ذارن و برای اینکه شانس حضور کسب‌وکارمون رو در این فضا بیشتر کنیم، باید از کجا شروع کنیم.

هوش مصنوعی چطور اطلاعات سایت‌ها رو پیدا می‌کنه؟

برای اینکه بهتر متوجه این موضوع بشیم، اول باید بدونیم ابزارهای هوش مصنوعی اطلاعاتشون رو از کجا میارن.

همه این ابزارها به یک شکل کار نمی‌کنن. بعضی از اون‌ها هنگام پاسخ‌دادن به سؤال کاربر، از جست‌وجوی اینترنتی کمک می‌گیرن و صفحات مرتبط رو بررسی می‌کنن. بعضی هم از اطلاعاتی که در زمان آموزش یاد گرفتن استفاده می‌کنن.

برای مثال، وقتی از ChatGPT درباره بهترین روش طراحی یک سایت شرکتی سؤال می‌پرسید، در حالت جست‌وجوی وب ممکنه اطلاعات چند مقاله آموزشی، سایت شرکتی و منبع تخصصی بررسی بشه تا پاسخ مناسب‌تری آماده کنه.

پس اگر می‌خوایم سایت کسب‌وکارمون در این پاسخ‌ها شانس دیده‌شدن داشته باشه، باید محتوایی داشته باشیم که هم برای کاربر مفید باشه و هم ابزارهای جست‌وجو بتونن به‌راحتی بهش دسترسی پیدا کنن و موضوعش رو متوجه بشن.

چه عواملی باعث دیده‌شدن سایت در پاسخ‌های هوش مصنوعی می‌شن؟

۱. محتوای سایت باید به سؤال واقعی کاربران جواب بده

یکی از مهم‌ترین چیزهایی که روی ارزش محتوای یک سایت تأثیر می‌ذاره، اینه که چقدر می‌تونه به سؤال مخاطب جواب بده.

فرض کنید دو سایت درباره طراحی سایت مقاله منتشر کردن. سایت اول فقط درباره اهمیت داشتن وب‌سایت صحبت کرده و چند توضیح کلی داده. اما سایت دوم درباره هزینه طراحی سایت، امکانات موردنیاز، مراحل راه‌اندازی و اشتباهاتی که ممکنه در این مسیر اتفاق بیفته توضیح داده.

طبیعیه که محتوای سایت دوم برای کسی که واقعاً قصد راه‌اندازی سایت داره کاربردی‌تره.

برای همین بهتره موقع نوشتن مقاله، فقط به انتخاب کلمه کلیدی و تکرار اون در متن فکر نکنیم. باید ببینیم مخاطب دقیقاً دنبال چه اطلاعاتیه و چه سؤالاتی ممکنه براش پیش بیاد.

برای بهتر شدن محتوای سایت می‌تونیم چند کار ساده انجام بدیم:

  • سؤال‌های پرتکرار مشتریان رو پیدا کنیم و درباره اون‌ها محتوا بنویسیم.
  • به‌جای توضیحات کلی، جواب‌های مشخص و کاربردی بدیم.
  • برای توضیح موضوعات از مثال‌های واقعی استفاده کنیم.
  • اطلاعات ناقص یا قدیمی مقاله‌ها رو اصلاح کنیم.
  • از نوشتن مطالب تکراری که ارزش جدیدی به مخاطب اضافه نمی‌کنن، خودداری کنیم.

قرار نیست هر مقاله‌ای خیلی طولانی باشه. مهم اینه که مخاطب بعد از خوندن اون، جواب سؤالش رو گرفته باشه.

۲. ساختار صفحات سایت باید مشخص و قابل فهم باشه

گاهی یک سایت محتوای خوبی داره، اما اطلاعاتش به شکلی نوشته شده که پیدا کردن موضوع اصلی صفحه چندان راحت نیست.

مثلاً تصور کنید وارد سایت یک شرکت طراحی سایت می‌شید و در صفحه خدمات فقط با جمله‌هایی مثل «ارائه بهترین خدمات با جدیدترین متدهای روز» روبه‌رو می‌شید. این جمله به‌تنهایی مشخص نمی‌کنه شرکت دقیقاً چه خدماتی ارائه می‌ده.

حالا اگر همون شرکت خدماتش رو به‌صورت واضح معرفی کنه و درباره طراحی سایت شرکتی، فروشگاهی، سئو و تولید محتوا توضیح بده، هم کاربر راحت‌تر متوجه موضوع می‌شه و هم اطلاعات صفحه ساختار مشخص‌تری پیدا می‌کنه.

برای اینکه صفحات سایت قابل‌فهم‌تر باشن، بهتره:

  • برای هر صفحه یک موضوع اصلی مشخص داشته باشیم.
  • عنوان صفحات با محتوای اون‌ها هماهنگ باشه.
  • مطالب رو با هدینگ‌های H2 و H3 دسته‌بندی کنیم.
  • از پاراگراف‌های خیلی طولانی استفاده نکنیم.
  • خدمات و ویژگی‌های کسب‌وکار رو واضح توضیح بدیم.

هرچقدر اطلاعات سایت مرتب‌تر و واضح‌تر باشه، درک اون برای مخاطب و سیستم‌های جست‌وجو راحت‌تر می‌شه.

۳. اعتبار کسب‌وکار فقط به محتوای سایت محدود نمی‌شه

وقتی کاربری دنبال یک شرکت یا محصول می‌گرده، معمولاً فقط به توضیحات یک صفحه اکتفا نمی‌کنه. ممکنه اسم برند رو در گوگل جست‌وجو کنه، نمونه‌کارهاش رو ببینه یا درباره سابقه فعالیتش اطلاعات بیشتری پیدا کنه.

این موضوع درباره هوش مصنوعی هم اهمیت داره. اطلاعاتی که از یک کسب‌وکار در منابع مختلف منتشر شده، می‌تونه به شناخت بهتر اون برند کمک کنه.

برای تقویت اعتبار سایت بهتره این موارد رو جدی بگیریم:

  • معرفی درست کسب‌وکار: در صفحه درباره ما، درباره سابقه فعالیت، حوزه تخصصی و خدمات شرکت توضیح بدیم.
  • نمایش نمونه‌کارها: پروژه‌های انجام‌شده رو معرفی کنیم و فقط به گفتن اینکه در یک زمینه تخصص داریم بسنده نکنیم.
  • انتشار تجربه‌های واقعی: اگر در یک پروژه با چالش خاصی روبه‌رو شدیم، درباره مسئله و راه‌حلی که براش پیدا کردیم بنویسیم.
  • ارائه اطلاعات دقیق: آمارها و ادعاهایی که در سایت منتشر می‌کنیم باید قابل بررسی و مستند باشن.
  • مشخص بودن نویسنده محتوا: در مقاله‌های تخصصی بهتره مشخص باشه چه کسی محتوا رو نوشته یا بررسی کرده.

این موارد به‌تنهایی باعث نمی‌شن سایت حتماً در پاسخ‌های هوش مصنوعی قرار بگیره، اما کمک می‌کنن کسب‌وکار اعتبار بیشتری در فضای آنلاین به دست بیاره.

۴. سئو هنوز هم برای دیده‌شدن در هوش مصنوعی مهمه

با بیشتر شدن استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، بعضی‌ها تصور می‌کنن دیگه نیازی به سئو نیست و باید تمام تمرکزشون رو روی روش‌های جدید بذارن.

اما واقعیت اینه که سئو همچنان اهمیت زیادی داره.

برای اینکه یک صفحه در نتایج جست‌وجو دیده بشه، اول باید پیدا و بررسی بشه. اگر سایت از نظر فنی مشکل داشته باشه، صفحاتش به‌درستی ایندکس نشن یا محتوای مناسبی نداشته باشه، طبیعتاً شانس کمتری برای دیده‌شدن خواهد داشت.

گوگل هم در راهنمای رسمی خودش درباره قابلیت‌های هوش مصنوعی در جست‌وجو توضیح داده که اصول اصلی سئو همچنان برای حضور در بخش‌هایی مثل AI Overviews و AI Mode کاربرد دارن.

پس بهتره قبل از اینکه سراغ تکنیک‌های پیچیده بریم، مطمئن بشیم پایه‌های سئوی سایت به‌درستی اجرا شدن.

چند مورد مهم عبارت‌اند از:

  • صفحات مهم سایت در گوگل ایندکس شده باشن.
  • لینک‌سازی داخلی بین صفحات مرتبط به‌درستی انجام شده باشه.
  • عنوان و توضیحات صفحات با موضوع اون‌ها هماهنگ باشه.
  • تصاویر حجم مناسبی داشته باشن و متن جایگزین براشون نوشته شده باشه.
  • سایت در موبایل به‌درستی نمایش داده بشه.
  • سرعت بارگذاری صفحات مناسب باشه.
  • محتوای تکراری و صفحات کم‌ارزش مدیریت بشن.

۵. دسترسی ربات‌های هوش مصنوعی به سایت رو بررسی کنید

این بخش کمی فنی‌تره، اما بهتره صاحبان سایت باهاش آشنا باشن.

برای اینکه بعضی از ابزارهای هوش مصنوعی بتونن محتوای سایت رو پیدا کنن، باید امکان دسترسی به صفحات اون وجود داشته باشه. یکی از مواردی که روی این دسترسی تأثیر می‌ذاره، تنظیمات فایل robots.txt هست.

این فایل مشخص می‌کنه ربات‌های مختلف اجازه بررسی کدوم بخش‌های سایت رو دارن.

برای مثال، OpenAI رباتی با نام OAI-SearchBot داره که برای پیدا کردن و نمایش محتوای سایت‌ها در قابلیت جست‌وجوی ChatGPT استفاده می‌شه.

اگر دسترسی این ربات در تنظیمات سایت مسدود شده باشه، ممکنه صفحات سایت شما در نتایج جست‌وجوی ChatGPT نمایش داده نشن.

البته یک نکته مهم وجود داره؛ ربات OAI-SearchBot با GPTBot فرق داره:

  • OAI-SearchBot: برای جست‌وجو و نمایش محتوای سایت‌ها در ChatGPT استفاده می‌شه.
  • GPTBot: برای جمع‌آوری محتوا با هدف کمک به آموزش مدل‌های هوش مصنوعی OpenAI به کار می‌ره.

این دو ربات کاربرد متفاوتی دارن و تنظیمات دسترسی اون‌ها هم جدا از همه.

پس اگر هدفتون حضور در نتایج جست‌وجوی ChatGPT هست، بهتره دسترسی OAI-SearchBot رو بررسی کنید.

همچنین فقط تنظیمات robots.txt مهم نیست. گاهی فایروال، هاست یا سرویس‌های امنیتی سایت هم ممکنه جلوی دسترسی بعضی ربات‌ها رو بگیرن.

۶. اطلاعات برند در سایت و سایر منابع باید هماهنگ باشه

فرض کنید نام یک شرکت در سایت رسمی به یک شکل نوشته شده، در شبکه‌های اجتماعی شکل دیگه‌ای داره و شماره تماس یا آدرسش هم در منابع مختلف متفاوته.

این ناهماهنگی‌ها باعث می‌شن کاربران برای پیدا کردن اطلاعات درست سردرگم بشن.

برای همین بهتره اطلاعات اصلی کسب‌وکار در تمام فضاهایی که در اون فعالیت می‌کنیم، یکسان و به‌روز باشه.

این اطلاعات شامل موارد زیر می‌شه:

  • نام دقیق برند و کسب‌وکار
  • آدرس سایت رسمی
  • شماره تماس و راه‌های ارتباطی
  • آدرس محل فعالیت، در صورت وجود
  • خدمات و محصولات اصلی
  • توضیحات مربوط به حوزه تخصصی کسب‌وکار
  • آدرس شبکه‌های اجتماعی

علاوه بر این، حضور در سایت‌های معتبر و مرتبط با حوزه کاری هم می‌تونه به شناخته‌شدن برند کمک کنه.

۷. محتوایی منتشر کنید که در سایت‌های دیگه به‌راحتی پیدا نمی‌شه

یکی از مشکلاتی که در خیلی از وبلاگ‌ها دیده می‌شه، شباهت زیاد مقاله‌ها به یکدیگره.

مثلاً چند سایت درباره یک موضوع مطلب منتشر می‌کنن، اما وقتی مقاله‌ها رو می‌خونیم، می‌بینیم تقریباً همه از توضیحات مشابه و مثال‌های تکراری استفاده کردن.

در چنین شرایطی، محتوای جدید چیز زیادی به اطلاعات قبلی مخاطب اضافه نمی‌کنه.

برای اینکه مقاله‌های سایت ارزش بیشتری داشته باشن، بهتره اطلاعاتی رو منتشر کنیم که حاصل تجربه، بررسی یا تخصص خودمونه.

برای مثال:

  • درباره پروژه‌هایی که انجام دادیم توضیح بدیم.
  • مشکلات واقعی مشتریان رو بررسی کنیم.
  • مقایسه‌های کاربردی و دقیق بنویسیم.
  • از تجربه‌های خودمون برای توضیح موضوعات استفاده کنیم.
  • آمار و اطلاعات معتبر و به‌روز ارائه بدیم.
  • به سؤال‌هایی جواب بدیم که در مقاله‌های مشابه کمتر بهشون پرداخته شده.

حتی اگر موضوع مقاله قبلاً در سایت‌های دیگه هم منتشر شده باشه، باز می‌تونیم با اضافه‌کردن اطلاعات و تجربه‌های جدید، محتوای متفاوتی تولید کنیم.

۸. مقاله‌ها و اطلاعات سایت رو به‌روز نگه دارید

اطلاعاتی که امروز برای کاربران کاربردی هستن، ممکنه چند ماه دیگه تغییر کنن. این موضوع به‌خصوص در حوزه‌هایی مثل فناوری، طراحی سایت و بازاریابی دیجیتال بیشتر دیده می‌شه.

مثلاً فرض کنید مقاله‌ای درباره هزینه طراحی سایت منتشر کردید، اما قیمت‌ها و شرایط خدمات از زمان انتشار مقاله تغییر کرده. اگر کاربر امروز وارد این صفحه بشه، ممکنه با اطلاعاتی روبه‌رو بشه که دیگه کاربردی نیستن.

برای همین بهتره هر چند وقت یک‌بار مقاله‌های مهم سایت رو بررسی کنیم و در صورت نیاز تغییرات لازم رو انجام بدیم.

برای به‌روزرسانی محتوا می‌تونیم:

  • آمار و قیمت‌های قدیمی رو اصلاح کنیم.
  • لینک‌های خراب رو پیدا و جایگزین کنیم.
  • اطلاعات محصولات و خدمات رو به‌روز کنیم.
  • تغییرات جدید در قوانین یا روش‌های انجام کار رو اضافه کنیم.
  • بخش‌هایی رو که دیگه کاربردی نیستن حذف یا بازنویسی کنیم.

فقط یادتون باشه تغییر تاریخ انتشار بدون اصلاح واقعی محتوا، به‌روزرسانی محسوب نمی‌شه.

چطور بفهمیم سایت ما در پاسخ‌های هوش مصنوعی دیده می‌شه؟

بعد از انجام این کارها، احتمالاً می‌خواید بدونید که آیا سایتتون واقعاً در پاسخ‌های هوش مصنوعی نمایش داده می‌شه یا نه.

برای بررسی این موضوع چند راه ساده وجود داره.

۱. سؤال‌های مرتبط با حوزه کاری خودتون رو جست‌وجو کنید

چند سؤال انتخاب کنید که مشتریان احتمالی شما ممکنه از هوش مصنوعی بپرسن.

مثلاً اگر شرکت طراحی سایت دارید، می‌تونید این سؤال‌ها رو امتحان کنید:

  • برای طراحی سایت شرکتی چه امکاناتی لازمه؟
  • بهترین روش راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی چیه؟
  • برای انتخاب شرکت طراحی سایت باید به چه نکاتی توجه کنیم؟
  • هزینه طراحی سایت فروشگاهی به چه عواملی بستگی داره؟

این سؤال‌ها رو در ابزارهایی مثل ChatGPT، Gemini و Perplexity وارد کنید و ببینید آیا نام برند یا محتوای سایت شما در پاسخ‌ها و منابع معرفی‌شده وجود داره یا نه.

۲. ورودی‌های سایت رو بررسی کنید

اگر از ابزارهایی مثل Google Analytics استفاده می‌کنید، می‌تونید منابع ورود کاربران به سایت رو بررسی کنید.

برای مثال، ببینید آیا بازدیدکننده‌ای از ChatGPT یا سایر ابزارهای هوش مصنوعی وارد سایت شده یا نه.

۳. وضعیت صفحات سایت رو در گوگل بررسی کنید

با Google Search Console می‌تونید وضعیت ایندکس صفحات، مشکلات فنی و عملکرد محتوای سایت در نتایج گوگل رو بررسی کنید.

این ابزار به‌تنهایی میزان حضور شما در تمام پاسخ‌های هوش مصنوعی رو نشون نمی‌ده، اما برای بررسی وضعیت کلی سایت کاربردیه.

آیا می‌شه حضور سایت در پاسخ‌های هوش مصنوعی رو تضمین کرد؟

نه، هیچ روش قطعی وجود نداره که تضمین کنه سایت شما همیشه در پاسخ‌های ChatGPT یا سایر ابزارهای هوش مصنوعی نمایش داده بشه.

حتی اگر از نظر فنی سایتتون مشکلی نداشته باشه و محتوای باکیفیتی هم منتشر کنید، باز هم ممکنه در پاسخ به یک سؤال خاص انتخاب نشید.

چون هر ابزار از منابع و روش‌های متفاوتی برای پیدا کردن و انتخاب اطلاعات استفاده می‌کنه. نوع سؤال کاربر و اطلاعاتی که در زمان جست‌وجو در دسترس هستن هم می‌تونن روی نتیجه تأثیر بذارن.

پس بهتره به‌جای دنبال‌کردن روش‌هایی که وعده حضور قطعی در هوش مصنوعی رو می‌دن، روی بهبود کیفیت سایت و محتوای کسب‌وکار تمرکز کنیم.

برای دیده‌شدن در هوش مصنوعی از کجا شروع کنیم؟

با تغییر روش جست‌وجوی کاربران، کسب‌وکارها هم باید حضور خودشون رو در فضای آنلاین جدی‌تر بگیرن. دیگه فقط داشتن یک سایت و انتشار چند مقاله برای معرفی خدمات کافی نیست.

اگر می‌خواید سایت کسب‌وکارتون شانس بیشتری برای دیده‌شدن در پاسخ‌های هوش مصنوعی داشته باشه، بهتره از چند کار ساده شروع کنید: محتوای مفید بنویسید، اطلاعات سایت رو واضح و دقیق ارائه بدید، نمونه‌کارهای واقعی منتشر کنید، اصول سئو رو رعایت کنید و از نظر فنی هم دسترسی ربات‌های جست‌وجو به سایت رو بررسی کنید.

در واقع، هدف نباید فقط حضور در یک ابزار خاص مثل ChatGPT باشه. بهتره سایتی داشته باشید که برای کاربر مفیده، اطلاعات قابل اعتمادی ارائه می‌ده و می‌تونه به‌عنوان مرجع اصلی معرفی کسب‌وکارتون در فضای آنلاین عمل کنه.

در ژو، ما به طراحی سایت فقط به چشم ساخت یک ویترین اینترنتی نگاه نمی‌کنیم. یک سایت خوب باید بتونه خدمات و هویت کسب‌وکار رو به‌درستی معرفی کنه، اطلاعات موردنیاز مشتری رو در اختیارش بذاره و مسیر ارتباط با مشتری رو ساده‌تر کنه.

اگر می‌خواید حضور آنلاین کسب‌وکارتون رو جدی‌تر دنبال کنید، می‌تونید برای بررسی نیازها و دریافت مشاوره با تیم ژو در ارتباط باشید.

سؤالات متداول

آیا برای دیده‌شدن در ChatGPT حتماً باید سایت داشته باشیم؟

داشتن سایت کمک می‌کنه یک مرجع رسمی برای معرفی خدمات، محصولات و محتوای کسب‌وکارتون داشته باشید. البته هوش مصنوعی ممکنه از منابع دیگه مثل سایت‌های خبری، رسانه‌ها و صفحات تخصصی هم اطلاعات دریافت کنه.

آیا سئو برای حضور در پاسخ‌های هوش مصنوعی کافیه؟

سئو یکی از بخش‌های مهم این مسیره، اما به‌تنهایی کافی نیست. کیفیت محتوا، اعتبار برند، ساختار سایت و دسترسی ربات‌ها به صفحات هم اهمیت دارن.

آیا تولید مقاله با هوش مصنوعی باعث می‌شه سایت در ChatGPT دیده بشه؟

خیر. صرفاً استفاده از هوش مصنوعی برای نوشتن مقاله باعث بهتر دیده‌شدن سایت نمی‌شه. محتوای منتشرشده باید دقیق، مفید و قابل اعتماد باشه. اگر برای تولید محتوا از هوش مصنوعی کمک می‌گیرید، بهتره اطلاعات رو بررسی کنید و تجربه و دانش خودتون رو هم به متن اضافه کنید.

فایل robots.txt چه تأثیری در دیده‌شدن سایت داره؟

این فایل مشخص می‌کنه ربات‌های مختلف به کدوم بخش‌های سایت دسترسی داشته باشن. اگر دسترسی ربات جست‌وجوی یک ابزار هوش مصنوعی مسدود شده باشه، ممکنه محتوای سایت در نتایج جست‌وجوی اون ابزار نمایش داده نشه.

چطور بفهمیم سایت ما در پاسخ‌های هوش مصنوعی نمایش داده شده؟

می‌تونید سؤال‌های مرتبط با کسب‌وکارتون رو در ابزارهای مختلف جست‌وجو کنید، منابع معرفی‌شده رو بررسی کنید و ورودی‌های سایت از این ابزارها رو در سرویس‌های تحلیل بازدید زیر نظر بگیرید.